Ο Κεντρικός Σχεδιασμός στον σοσιαλισμό – 2. ακόμα λίγα για την “ελεύθερη” αγορά





Στο προηγούμενο μέρος έγινε μια μικρή εισαγωγή στον Οικονομικό Υπολογισμό (ΟΥ) και την σημασία του όχι μόνο στην βελτιστοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας (δηλαδή μέγιστος αριθμός προϊόντων από την ελάχιστη δυνατή ποσότητα πρώτων υλών) αλλά και στην σύγκριση εναλλακτικών οικονομικών επιλογών και λήψη αποφάσεων οικονομικού σχεδιασμού (π.χ. να φυτέψουμε ελιές ή αμπέλια;). Περιέγραψα πως ο οικονομολόγος Ludwig von Mises αμφισβήτησε ότι ο ΟΥ μπορεί να γίνει αποδοτικά, να παράγει πλούτο, όταν εκλείψουν ατομική ιδιοκτησία και ελεύθερη αγορά που να διαμορφώνει τις τιμές. Συμπέρανε δηλαδή ότι στον Σοσιαλισμό αποτελεσματικός ΟΥ είναι αδύνατο να υπάρξει. Ακολούθως, έδωσα διάφορα παραδείγματα για το πως οι τιμές στην ελεύθερη, όπως την λένε, αγορά που καθοδηγούν τον ΟΥ στον Καπιταλισμό, άρα και την παραγωγή πλούτου, είναι εντελώς στρεβλωμένες, ότι η ισορρόπηση Προσφοράς και Ζήτησης δεν λειτουργεί.

Επειδή κρίνω σημαντικό να κατανοηθεί πλήρως γιατί χρησιμοποιώ εισαγωγικά όταν αναφέρομαι στην “ελεύθερη” αγορά. Επειδή πολλοί από εμάς παίρνουμε σαν δεδομένο την ανωτερότητά της αγοράς στο να καθοδηγεί την τεχνολογική ανάπτυξη με μόνη, ίσως, ένσταση την αδικία και την ανισότητα του συστήματος αυτού. Επειδή σήμερα η Google τιμωρήθηκε με $2.7 δις γιατί χειραγωγούσε την αγορά προωθώντας συγκεκριμένα προϊόντα και διαφημίσεις. Έτσι λοιπόν σήμερα συνεχίζω στο ίδιο νήμα, χωρίς καμιά διάθεση scha.den.freu.de για τους νεοφιλελεύθερους συμπολίτες μας.

Λοιπόν, οι εταιρείες που δίνουν εύκολη πρόσβαση στα χρηματιστήρια μέσω ηλεκτρονικών, διαδικτυακών πλατφόρμων είναι χιλιάδες, χρεώνουν ελάχιστα και προσπαθούν να προσελκύσουν πελάτες με κουπόνια, με διαγωνισμούς αλγόριθμων ακόμα και καλλιστεία (για παίκτριες μόνο, δες π.χ. τράπεζα του “Δούκα”). Όσοι φιλόδοξοι τρέξατε, ίσως ανακαλύψετε τον αλγόριθμο που ξεκλειδώνει τα χρηματιστήρια! Ένα είναι σίγουρο. Πως με κάθε σας πράξη διαμορφώνετε τιμές στην “ελεύθερη” αγορά – έστω και αν το κάνετε για κερδοσκοπία.

Προσοχή! Αν βάλατε πολύ λάδι στο επενδυτικό σας πορτοφόλιο – άσχετο αν έχετε αλλεργία και δεν αγοράζετε λάδι για το σπίτι – τότε θα ανεβεί η τιμή του στην αγορά και ίσως κάποιοι αγρότες ακολουθώντας τα σήματα των τιμών, θα βγάλουν τα αμπέλια τους και θα φυτέψουν ελιές. Όταν εσείς πουλήσετε την χαρτούρα, αυτούς ποιος θα τους μαζέψει όταν πέσουν από τα σύννεφα;

Σε αυτό το φανταστικό νέο κόσμο έχει προστεθεί τελευταία και ένα καινούριο φρούτο που λέγεται “high-frequency trading” (συναλλαγές υψηλής συχνότητας) και το οποίο τρώγεται με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Η μεγάλη ταχύτητα επικοινωνίας και ανάλυσης δεδομένων επιτρέπει σήμερα σε ένα ρομπότ/πρόγραμμα συναλλαγών που “τρέχει” σε ένα υπολογιστή να παίρνει μια απόφαση και να την εκτελεί επικοινωνώντας με το χρηματιστήριο μέσα σε λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου. Έστω και αν ο όγκος της κάθε συναλλαγής είναι ελάχιστος αυτές γίνονται πολλές φορές κάθε δευτερόλεπτο. Σε αυτά τα μικρά χρονικά πλαίσια ο αλγόριθμος συνήθως κοιτάζει την αγορά σε πολύ μικρή χρονική κλίμακα, σαν μέσα από μια κλειδαρότρυπα ή, καλύτερα, βελονότρυπα. Σε αυτή την αναλογία είναι σαν να ποντάρεις να προβλέψεις πότε μια μύγα θα περάσει μπροστά από την κλειδαρότρυπα σου, πράγμα που σίγουρα δεν στέλλει κανένα χρήσιμο σήμα στην Παραγωγή. Ο von Mises, υποπτεύομαι, θα ήθελε να μπει στο δωμάτιο και να δει αν υπάρχει τίποτα ψόφιο να κείτεται εκεί μέσα που τραβά τις μύγες. Εν πάση περιπτώσει, με αυτή την εξέλιξη ο ανθρώπινος παράγοντας παραμερίζεται πλήρως. Ένα μεγάλο ποσοστό, 10% με 40% σύμφωνα με κάποιους, 50% σύμφωνα με άλλους, του όγκου των συναλλαγών στις ΗΠΑ εκτελείται με αυτό τον υπερ-ταχύ, μηχανιστικό τρόπο ο οποίος ξεπερνά τις δυνατότητες της ανθρώπινης νόησης. Βάζοντας ένα υπολογιστή να αγοράζει σίδερο αξίας εκατομμυρίων και να το πουλάει μετά από 3 δευτερόλεπτα, η όποια σύνδεση μεταξύ αγοράς, τιμών και Παραγωγής, έχει χαθεί.





… συνεχίζεται …

ΑΧΠ
——–

Φωτό από το φιλμ “Moby Dick”, John Huston, 1956 και “Koyaanisqatsi: Life Out of Balance”, σκηνοθεσία Godfrey Reggio, μουσική Philip Glass, κινηματογράφιση Ron Fricke, 1982.

Προηγούμενα:

Σχετικά:

Advertisements

About ΑΧΠ

\|/ Endika Mesa (islaind at yahoo.co.uk) ex livantes \|/
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

One Response to Ο Κεντρικός Σχεδιασμός στον σοσιαλισμό – 2. ακόμα λίγα για την “ελεύθερη” αγορά

  1. Pingback: Ο Κεντρικός Σχεδιασμός στον Σοσιαλισμό – 3. Hayek, τοπικά ή κεντρικά; | Το προνόμιο του Φτωχού

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s